Binnen deze onderzoekslijn vinden de volgende onderzoeken plaats:
1 CoReflect: Digital support for Inquiry, Collaboration, and Reflection on Socio-Scientific Debates.
2 Het gebruik van analogieën en metaforen in het verduidelijken van de werking van ICT in het techniekonderwijs.
3 De nieuwgierigheid voorbij; een literatuurverkenning rond onderzoekend leren.
4 De professioneel gecijferde basisschoolleerkracht; een inspirator en onderzoeker.
5 Wetenschap- en techniekonderwijs op maat…van het brein.
6 In the eye of the beholder: naar een brede en werkzame definitie van Wetenschap en Techniek bij leerkrachten primair onderwijs.
Het begeleiden van onderzoekend leren
Twee 'doorkijkjes':
CoReflect: Digital support for Inquiry, Collaboration, and Reflection on Socio-Scientific Debates
Coreflect is een Europees onderzoeksproject waarin zes universiteiten uit verschillende Europese landen participeren. In Nederland wordt dit onderzoek uitgevoerd door de Universiteit Twente in samenwerking met het KWTG. Elk land ontwerpt een eigen lessenserie op het gebied van Wetenschap en Techniek, waarbij een elektronische leeromgeving wordt gebruikt, genaamd Stochasmos.
Stochasmos ondersteunt op verschillende momenten tijdens de lessen het leerproces van (bovenbouw)leerlingen via scaffoldingprincipes. De ontwikkeling van de lessenserie en het onderzoek naar de effecten ervan vindt plaats in een zogenaamde ‘kennisgroep’. Deze bestaat uit leraren basisonderwijs, studenten van een pabo, lerarenopleiders, onderzoekers en een domeindeskundige. In regelmatige bijeenkomsten werken ze met elkaar en leren ze met elkaar.
De kennisgroep werkt nu aan de laatste fase van het project. Er liggen twee lessenseries met uitgebreide leshandleidingen klaar. Tijdens de lessen worden de leerlingen meegenomen in een verhaal waarin ze zelf aan de hand van een probleem een oplossing bedenken. Ze worden getraind om te denken en te werken als een ontwerper en ze leren en passant alles over een kunstmatig ecosysteem of weersverschijnselen.
De eerste onderzoeksresultaten zijn binnen: leerlingen weten na de lessenserie inderdaad meer over weersverschijnselen en zijn betere ontwerpers geworden. Leerlingen kunnen zelfs dat wat ze geleerd hebben toepassen bij een nieuw weersverschijnsel, mist. Ook is onderzocht of deze leeromgeving bijdraagt aan de motivatie voor Wetenschap en Techniek. De eerste signalen zijn positief: zowel leerlingen als de leerkracht blijken enthousiast. Diverse artikelen worden momenteel parallel geproduceerd; zowel wetenschappelijke als vakpublicaties. Een van de artikelen (ingediend) gaat in op het fenomeen ‘kennisgroep’.
In the eye of the beholder: naar een brede en werkzame definitie van Wetenschap en Techniek bij leerkrachten primair onderwijs
Dit onderzoek richt zich op het vinden van aanknopingspunten voor het omgaan met diversiteit in W&T-onderwijs in de bassischool. Leerkrachten zijn zich onvoldoende bewust van de verschillen in gender (jongens/meisjes), taalontwikkeling (etniciteit) en prestatie (hoog/laagpresteerders) die bepalend zijn voor de motivatie en het leren van kinderen in het domein Wetenschap en Techniek.
Het uitzetten van een professionaliseringslijn om bewustwording te vergroten én leerkrachten instrumentarium in handen te geven om op basis van die bewustwording ook het didactisch handelen aan te passen, ligt daarom voor de hand. Maar waar deze professionalisering zich precies op zou kunnen richten en hoe dit pedagogisch-didactisch gerealiseerd zou kunnen worden, is echter nog onbekend.
In deze studie worden beide onderzocht. Hoe ziet Wetenschap en Techniekonderwijs er uit dat leerlingen insluit in plaats van uitsluit? Eerst is via literatuuronderzoek de stand van zaken met betrekking tot de drie diversiteitsperspectieven in relatie tot W&T-onderwijs gedetailleerd en in samenhang in kaart gebracht; wat denken en doen leraren en wat heeft dit voor gevolgen voor professionalisering in Wetenschap en Techniek? Het tweede deel betreft een observatiestudie naar de (onbewuste) manifestatie van deze samenhang in de dialoog tussen leerkracht en leerlingen. Het derde deel betreft een ontwerponderzoek naar de implementatie van een brede opvatting van Wetenschap en Techniek middels de didactiek van ontwerpend leren. Ontwerpend leren is een vorm van onderzoekend leren die in principe ruimte biedt voor diversiteit en zowel structuur als vrijheid geeft in het didactisch handelen voor de docent.
De literatuurstudie is momenteel afgerond, de twee vervolgstudies zijn in gang gezet.
