Academische Werkplaatsen

‘De kracht van de Academische Werkplaatsen ligt in de connectie met de praktijk’

Tijdens de Academische Werkplaatsen van Iselinge Hogeschool werken opleidingsdocenten, onderzoekers, leerkrachten uit het primair onderwijs en studenten samen aan onderzoeksvragen die door de praktijk zijn ingebracht. Margot Hendriksen, bovenschools W&T-coördinator op OBS ’t Montferland doet samen met een collega mee aan het twee jaar durende project Onderzoekend en ontwerpend leren. “Deelname voelt voor ons 100% goed.”

Eigen onderzoeksvraag
Margot: “Samen met docenten van Iselinge Hogeschool, het Welten Instituut van de Open Universiteit en de opleidingsscholen van het Samenwerkingsverband Opleiden in School werken we tijdens de Academische Werkplaats aan ontwerpgericht onderzoek. Om te voorkomen dat opbrengsten op de plank blijven liggen, is onze eigen onderzoeksvraag leidend.”

Nieuwsgierigheid
“De Academische Werkplaats begint met een uitgebreide behoefteanalyse en verdieping in het thema door middel van literatuurstudie en het raadplegen van deskundigen. Het opwekken van nieuwgierigheid is bij onderzoekend en ontwerpend leren bijvoorbeeld enorm belangrijk omdat je daarmee de intrinsieke motivatie van leerlingen stimuleert. Drs. Iwan Wopereis, docent-onderzoeker bij de Open Universiteit en Iselinge Hogeschool, brengt ons de theorie daarover bij. Wat is nieuwsgierigheid precies? Wat levert het op?”

Knieboek
“Als groep wilden we in het eerste jaar een knieboek maken, ter ondersteuning van leerkrachten die onderzoekend en ontwerpend leren in de klas willen inzetten. Aan de ene kant van elke pagina in het boek staat de benodigde informatie voor de leerlingen, aan de andere kant staat informatie voor de leerkracht: hoe je de genoemde stappen aanbiedt, wat je niet moet vergeten, wat je van leerlingen mag verwachten, etc. Het ontwerpproces verliep via de stappen van onderzoekend leren en het knieboek is inmiddels – met succes! – in de praktijk getest.”

Volgmodel
“In het tweede jaar hebben we gewerkt aan een volgmodel voor leerlingen om de opbrengsten van onderzoekend en ontwerpend leren te kunnen monitoren. Dat is best een uitdaging, want binnen deze manier van werken is het proces veel belangrijker dan het resultaat. Toch wilden we iets van wat we doen kunnen overbrengen naar ouders en het vervolgonderwijs. Tijdens de Academische Werkplaats hebben we daarom een gesprekspapier ontwikkeld dat zowel voor leerlingen als leerkrachten handig is om in te vullen en makkelijk bij het rapport kan worden gevoegd. We zijn deze nu aan het testen en finetunen zodat we er volgend schooljaar mee kunnen werken.”

In de praktijk
De kracht van de Academische Werkplaatsen ligt volgens mij in de connectie met de praktijk. Elke dag – voor de academische werkplaats komen we eens per maand bij elkaar – start met een praktijkvoorbeeld. Laatst had iemand bijvoorbeeld een stuk plastic meegenomen dat op een kam leek. Bleek het een attribuut te zijn waarmee je duiven uit de dakgoot houdt. Ook komen deelnemende studenten bij ons op school kijken hoe een onderzoekende les er daadwerkelijk aan toegaat. Want de theorie is belangrijk, maar wat het echt inhoudt én oplevert ontdek je alleen in de praktijk.”

Olievlek
“Toen ik begin dit jaar onderzoekend en ontwerpend leren in mijn eigen klas tijdelijk op een laag pitje had gezet, vroegen leerlingen zelf wanneer ze weer op die manier mochten leren. Dat enthousiasme levert zoveel op! Daarom is het ook zo belangrijk om wat we in de Academische Werkplaats ontwikkelen niet alleen voor onszelf te houden. Als we andere scholen met het knieboek en/of ons volgmodel kunnen helpen om ook op deze manier te gaan werken, is mijn doel bereikt: zoveel mogelijk kinderen in aanraking laten komen met onderzoekend en ontwerpend leren. Ik ben er namelijk van overtuigd dat dat dé manier is om elk kind zijn eigen talenten te laten ontdekken en ontplooien.”